Μαχαίρι στην καρδιά
Διηγήματα
Συγγραφέας: Κατερίνα Γαϊτάνου
Σελίδες 80
Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-618-5881-19-1
Τιμή: 9,54€ Εκδότης Γραφή Έτος Έκδοσης 2025
Βιογραφικό συγγραφέα
Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη και αποφοίτησα από το Τμήμα Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ. Έχω γενέθλια στις 23 Δεκεμβρίου, συγκυρία αρκετά χαρμόσυνη λόγω της έλευσης των Χριστουγέννων. Το αγαπημένο μου χρώμα είναι το κόκκινο, χειμώνα-καλοκαίρι. Έχω μια συνηθισμένη δουλειά όπως οι περισσότεροι άνθρωποι και με ψυχαγωγούν τα social media. Όταν οι άλλοι μιλούν, ακούω και πράγματα που δεν λένε. Αυτό το διάστημα ζω στη Γερμανία, αλλά είμαι μόνιμος κάτοικος της φαντασίας μου. Όλα τα υπόλοιπα για μένα, τα λένε οι ιστορίες μου.
- Στα διηγήματά σας υπάρχει μια αίσθηση λεπτοδουλεμένης παρατήρησης της καθημερινότητας. Είστε συγγραφέας που γράφει με βάση προσωπικές εμπειρίες ή παρατηρήσεις του κόσμου γύρω της;
Οι προσωπικές εμπειρίες του καθενός μας είναι ένα μείγμα από προσωπικά βιώματα κι άμεσες ή έμμεσες εμπειρίες του χώρου που μας περιβάλλει. Έτσι λοιπόν και οι δικές μου ιστορίες αποτελούνται εν μέρει από πράγματα που έχω ζήσει κι εν μέρει από εμπειρίες άλλων ανθρώπων. Τα δύο αυτά διαφορετικά κομμάτια έρχονται κι ανταμώνουν κάτω από την πένα της συγγραφής ως ένα κοινό γεγονός.
- Αν μπορούσατε να ορίσετε τη λογοτεχνία σας με μια μόνο λέξη ή εικόνα, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;
Εσωτερικότητα – γιατί τη ζωή τη ζούμε περισσότερο μέσα από τα φίλτρα μας (προσωπικότητα, πεποιθήσεις, κοινωνικές επιρροές, βιολογικό φύλο κτλ.) πάρα μέσα από τα εξωτερικά γεγονότα αυτά καθαυτά.
- Πολλοί συγγραφείς μιλούν για το «φάντασμα» μιας ιστορίας που τους καταδιώκει μέχρι να την αποτυπώσουν στο χαρτί. Εσείς πώς νιώθετε όταν γράφετε; Είναι μια διαδικασία οργανωμένη ή αφήνεστε στη ροή της αφήγησης;
Συνήθως είναι μία διαδικασία άρτια οργανωμένη πριν τοποθετηθεί στο χαρτί. Όλες μου οι ιστορίες «γράφονται» σαν κείμενο πρώτα στη σκέψη μου ακολουθώντας τον ρυθμό των λέξεων. Το μόνο που δεν έχω αποφασίσει από πριν είναι το πώς θα τελειώσουν.
- Στα διηγήματά σας υπάρχουν έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις και εσωτερικές συγκρούσεις. Πιστεύετε πως η λογοτεχνία πρέπει να λειτουργεί σαν καθρέφτης ή σαν καταφύγιο;
Κατά την άποψή μου, η λογοτεχνία δεν θα πρέπει να έχει θεσπισμένο ρόλο – ο καθένας την προσεγγίζει με διαφορετικά κίνητρα, γι’ αυτό κι αποκομίζει διαφορετικά οφέλη. Είτε λοιπόν καθρέφτης είτε καταφύγιο, η ουσία είναι ότι ο αναγνώστης ξεκινάει κι ολοκληρώνει ένα πνευματικό ταξίδι που τον μεταμορφώνει σε μία καλύτερη εκδοχή του εαυτού του με το που κλείνει το βιβλίο.
- Αν μπορούσατε να συνομιλήσετε με έναν μεγάλο συγγραφέα, ζωντανό ή νεκρό, ποιον θα επιλέγατε και τι θα θέλατε να τον ρωτήσετε;
Θα ρωτούσα τον Ντοστογιέφσκι με ποιον τρόπο καταφέρνει να διεισδύσει τόσο βαθιά στον ανθρώπινο ψυχισμό.
- Ο τίτλος του βιβλίου σας προέρχεται από ένα διήγημα μέσα στη συλλογή. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να τον επιλέξετε για ολόκληρο το έργο; Θεωρείτε πως αυτό το συγκεκριμένο διήγημα συμπυκνώνει το κεντρικό αίσθημα ή τα θέματα που διατρέχουν τη συλλογή;
Ακριβώς. Το διήγημα «Μαχαίρι στην Καρδιά» βρίσκεται ακριβώς στη μέση, στην «καρδιά» του βιβλίου, και ενσωματώνει τον μεταφορικό πόνο που νιώθει κανείς όταν τον διαπερνά το «μαχαίρι» της απογοήτευσης.
- Οι χαρακτήρες σας μοιάζουν να ισορροπούν ανάμεσα στην πραγματικότητα και μια εσωτερική, σχεδόν κινηματογραφική, αφήγηση. Υπάρχουν συγκεκριμένες κινηματογραφικές ή λογοτεχνικές επιρροές που διαμόρφωσαν την αισθητική σας;
Υπάρχουν πολλές, κι είναι όλες συνειδητές, ειδικά από τον κινηματογράφο. Θαυμάζω τον τρόπο που αφηγούνται τις ιστορίες τους ο Ντέβιντ Λιντς, ο Γιώργος Λάνθιμος κι ο Λαρς φον Τρίερ. Και οι τρεις δημιουργούν αφηγήσεις που αιωρούνται μεταξύ πραγματικότητας και παραίσθησης με έναν τρόπο που σε αιχμαλωτίζει και σε προσκαλεί να παραδοθείς σε αυτό που βλέπεις, χωρίς όμως να μπαίνει εμπόδιο η αμφιβολία. Εν ολίγοις, παρασύρεσαι από την ιστορία χωρίς να περιορίζεσαι από την αληθοφάνεια ή την έλλειψη συνοχής της.
- Στο διήγημα "The Shot" που διάβασα, η φωτογραφία λειτουργεί σχεδόν σαν ένας μηχανισμός αποκάλυψης. Υπάρχουν επαναλαμβανόμενα σύμβολα ή μοτίβα που χρησιμοποιείτε συνειδητά στα διηγήματά σας για να χτίσετε το νόημα πίσω από την ιστορία;
Συνειδητά σίγουρα όχι. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα «υλικά» πάνω στα οποία φτιάχνονται οι ιστορίες. Τις περισσότερες φορές ξεκινούν από μία απλή εικόνα που θα μου έρθει στο μυαλό, κι αυτομάτως θα σκεφτώ δύο-τρεις προτάσεις που σχετίζονται με την εικόνα αυτή. Η γραπτή αφήγηση που θα ακολουθήσει προκύπτει πάντα από μία – φαινομενικά τουλάχιστον - τυχαία αφετηρία.
- Οι ιστορίες σας έχουν μια αίσθηση υπαινικτικότητας, σαν να αφήνουν χώρο στον αναγνώστη να συμπληρώσει τα κενά. Πώς νιώθετε όταν οι αναγνώστες σας βρίσκουν νοήματα που ίσως δεν είχατε σκεφτεί εσείς κατά τη συγγραφή;
Ενθουσιάζομαι, γιατί αυτός είναι κι ο απώτερος στόχος μου. Οι περισσότερες ιστορίες είναι σκόπιμα ανοιχτές, για να μπορεί κι ο αναγνώστης να «συμμετέχει» με κάποιον τρόπο στην ιστορία και να φτιάχνει ένα δικό του, υποκειμενικό αφήγημα. Οι αναγνώστες συνήθως έχουν έναν πολύ οξυδερκή τρόπο μέσα από τον οποίο βλέπουν την ιστορία, τα δυνατά της σημεία αλλά και τυχόν αδυναμίες της.
Χ. Αν κάποιος έπρεπε να διαβάσει μόνο ένα διήγημα από το Μαχαίρι στην καρδιά, ποιο θα του προτείνατε και γιατί;
Όλες οι ιστορίες μεμονωμένα έχουν κάτι να πουν σε διαφορετικούς αναγνώστες η καθεμία. Αν τώρα θα έπρεπε οπωσδήποτε να περιοριστώ σε μία, θα επέλεγα το The Shot, γιατί φέρει το μήνυμα ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι καταδικασμένος στον εγκλωβισμό όταν τολμήσει να επιτρέψει στον εαυτό του να δοκιμάσει νέες διεξόδους. Ουσιαστικά είναι μία ιστορία απρόσμενης λύτρωσης κι ελπίδας, παρά το μαχαίρι που ο βασικός χαρακτήρας φροντίζει να κρατά σταθερά σφηνωμένο στην καρδιά του.
Η άποψή μου, με λίγα λόγια, για το βιβλίο :
Το «Μαχαίρι στην καρδιά» της Κατερίνας Γαϊτάνου αποτελεί μια τολμηρή και πρωτοποριακή προσέγγιση στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Η συγγραφέας αντλεί έμπνευση από τις σύντομες, αιχμηρές αφηγήσεις ανώνυμων tweets και τις μεταμορφώνει σε μικρές ιστορίες που αιχμαλωτίζουν τη δύναμη του λόγου.
Η γραφή της Γαϊτάνου συνδυάζει την ωμότητα και τη νοσταλγία, δημιουργώντας έναν συναισθηματικό κυκλώνα που καθηλώνει τον αναγνώστη. Οι ιστορίες της δεν αφήνουν περιθώριο για άνεση, καθώς ρίχνουν φως στις πιο σκοτεινές αλλά και στις πιο ευαίσθητες πτυχές της ανθρώπινης ψυχής. Ειδικά για όσους αναζητούν κάτι διαφορετικό και βαθιά συναισθηματικό, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια μοναδική εμπειρία ανάγνωσης.
Συνολικά, είναι μια συλλογή που αξίζει την προσοχή τόσο για τη μοναδική της δομή όσο και για τη συναισθηματική ένταση που προσφέρει. Ένα βιβλίο που θα σας αφήσει να σκέφτεστε για καιρό τις ιστορίες του.
Οπισθόφυλλο
«Μαχαίρι ονομάζεται το κοφτερό εργαλείο που συναντάται σε πολλά σχήματα και ποιότητες, και αποτελείται πάντα από τη λεπίδα και τη λαβή.»
(Ορισμός από Wikipedia)
Ένα μαχαίρι μπορεί:
- Να κόψει
- Να σκοτώσει
- Να ξεβιδώσει
- Να απειλήσει
- Να καρφωθεί
- Να χαράξει
- Να αναδεύσει
- Να γράψει ιστορίες
«Κάθε ιστορία έχει και την ιστορία της» @Anast43.
Δεκαεπτά ιστορίες εμπνευσμένες από tweets των ανώνυμων συγγραφέων της πλατφόρμας Χ, έχουν την ίδια γεύση: ωμή, ευαίσθητη, προκλητική, νοσταλγική, μα πάνω απ’ όλα, αιχμηρή.
«Καπνίζω και διαβάζω στο πακέτο: το κάπνισμα σκοτώνει. Φυσάω τον καπνό και λέω περισσότερο από τις ανθρώπινες σχέσεις αποκλείεται» @marinanik7
Δεκαεπτά μικρές ιστορίες, μιλούν για σένα, κατευθείαν στην καρδιά. Θα τις νιώσεις. Θα τις ζήσεις.
Αφού πρώτα νιώσεις το μαχαίρι.
«Και να θυμάσαι, καμιά φορά, ότι δε σε σκοτώνει,
καλύτερα να σε σκότωνε» @karalaik
συνέντευξη στην Εύη Γκάλαβου
Πηγή: Συντακτική ομάδα PtolemaidaNews.gr