Κώστας Δεληγιάννης 

Θέμα λίγων μηνών είναι η εκκίνηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, αφού μέχρι τον Ιούνιο προβλέπεται να εγκριθεί το σχετικό επενδυτικό σχέδιο από την ΕΤΕπ. Το σχέδιο κατατέθηκε από την ελληνική πλευρά στα τέλη Ιουνίου του προηγούμενου έτους, σε συνέχεια της σύμβασης που είχε υπογραφεί στη Νάξο τον Νοέμβριο του 2024, μεταξύ του ελληνικού κράτους, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Κατά το διάστημα που ακολούθησε, το επενδυτικό σχέδιο αποτέλεσε αντικείμενο διαβουλεύσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και την ΕΤΕπ, μέσω γραπτών ερωτηματολογίων που απαντήθηκαν από το ΥΠΕΝ, προκειμένου να αποσαφηνιστούν και να ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες βάσει των οποίων θα «τρέξει» το Ταμείο. Σημειώνεται ότι, μόλις η Ευρωπαϊκή Τράπεζα δώσει την τελική έγκριση, η χρηματοδότηση των πρώτων έργων θα ξεκινήσει μέσα σε λίγους μήνες.

Υπενθυμίζεται πως για τη δημιουργία του Ταμείου η χώρα μας έχει λάβει 25 εκατομμύρια δικαιώματα εκπομπών CO2, από τη δημοπράτηση των οποίων θα προέλθουν τουλάχιστον 1,7 δισ. για τη χρηματοδότηση δράσεων για το «πρασίνισμα» των ελληνικών νησιών. Η αξιοποίηση των πόρων αναμένεται να γίνει μέχρι περίπου το 2032, ενεργοποιώντας συνολικές επενδύσεις που μπορεί να φτάσουν τα 4,4 δισ. ευρώ.

Οι διασυνδέσεις του ΑΔΜΗΕ

Με την έγκριση από την ΕΤΕπ, θα δρομολογηθεί η υλοποίηση των πιο ώριμων δράσεων, στις οποίες κεντρική θέση κατέχουν οι διασυνδέσεις Δωδεκανήσων και νησιών Βορείου Αιγαίου. Πιο συγκεκριμένα, προβλέπεται η χρηματοδότηση με 790 εκατ. της διασύνδεσης Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ.

Όπως έχει γράψει το energypress, από αυτά, τα 530 εκατ. προορίζονται για την «ηλεκτρική λεωφόρο» συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) Κόρινθο – Κω. Το δεύτερο καλωδιακό σύστημα με τεχνολογία συνεχούς ρεύματος, που θα εγκατασταθεί στην Ελλάδα, μετά την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Αττικής, θα έχει μεταφορική ικανότητα 1.000 MW και θα είναι συνολικού μήκους 380 χλμ.

Επίσης, με 260 εκατ. θα χρηματοδοτηθεί η διασύνδεση Κω – Ρόδο – Κάρπαθο. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εξασφαλισµένοι πόροι είναι τα 530 εκατ., σκοπός να ανακατανεµηθούν κεφάλαια του Ταµείου για την πλήρη χρηµατοδοτική κάλυψη του έργου.

Πάνω από 1 δισ. για υποβρύχια καλώδια 

Όσον αφορά τη διασύνδεση των νησιών του ΒΑ Αιγαίου, προϋπολογισμού 1,5 δισ. ευρώ, έχουν ήδη «κλειδώσει» κεφάλαια 80 εκατ. Σκοπός είναι η εξασφάλιση και των υπολοίπων αναγκαίων πόρων (400 εκατ.) για την πλήρη χρηµατοδοτική κάλυψη του έργου.

Συνολικά, προβλέπονται πόροι πάνω από 1 δισ. για τη χρηματοδότηση νέων νησιωτικών διασυνδέσεων. Από αυτά τα κεφάλαια είναι εξασφαλισμένα τα 706 εκατ. με σκοπό τα υπόλοιπα κονδύλια να προκύψουν από ανακατανομή των εσόδων του Ταμείου. Επίσης, 200 εκατ. ευρώ προορίζονται για τις διασυνδέσεις Μέσης Τάσης µικρών νησιών από τον ΔΕΔΔΗΕ, σε Κυκλάδες, ΒΑ Αιγαίο και Δωδεκάνησα.

Πιο συγκεκριμένα, 96 εκατ. προορίζονται για τη διασύνδεση της Σίφνου, της Κύθνου, της Δονούσας, της Αµοργού, της Πάτµου και των Λειψών. Επίσης, στόχος είναι με την ανακατανομή πόρων να «απελευθερωθούν» 104 εκατ. ευρώ, για τις διασυνδέσεις της Ανάφης, της Σύµης, των Αρκιών, του Αγαθονησίου και της Ικαρίας.

Οι υπόλοιπες «πράσινες» δράσεις

Εκτός από τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, στο Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών έχουν «θέση» κεφάλαια για την εγκατάσταση συστηµάτων φωτοβολταϊκών µε µπαταρία, για αυτοκατανάλωση σε Δήµους, νοικοκυριά, αγρότες, επιχειρήσεις, όπως και για την ηλεκτροδότηση αφαλατώσεων. Επίσης, θα στηριχθεί η ανάπτυξη merchant έργων ΑΠΕ µε σκοπό την παροχή φθηνότερης πράσινης ενέργειας στους νησιωτικούς Δήµους. 

Παράλληλα, υπάρχουν κεφάλαια για την εγκατάσταση µεγάλων µπαταριών σε νησιά µε σκοπό την παροχή υπηρεσιών υποστήριξης των ηλεκτρικών συστηµάτων τους ακόµα και σε περίπτωση διακοπής τροφοδοσίας τους από την ηπειρωτική χώρα, όπως και για την ανάπτυξη υβριδικών σταθµών ΑΠΕ µε µεγάλη αποθήκευση σε µη-διασυνδεδεµένα νησιά (με σκοπό να υποκαταστήσουν τις ρυπογόνες ντιζελογεννήτριες που λειτουργούν σήµερα). 

Κεφάλαια προορίζονται επίσης για την ανάπτυξη πλωτών υπεράκτιων αιολικών, την κατασκευή φραγµάτων πολλαπλού σκοπού σε νησιά, καθώς και τη δηµιουργία υποδομών cold ironing σε νησιωτικά λιμάνια για την τροφοδοσία πλοίων με ηλεκτρική ενέργεια. Παράλληλα, θα χρηματοδοτηθούν υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. 

Πηγή: https://energypress.gr/