Μιχάλης Μαστοράκης 

Στην εξαίρεση των ώριμων περιβαλλοντικά χερσαίων αιολικών έργων από τους οριζόντιους χωροταξικούς αποκλεισμούς φέρεται να προσανατολίζεται, όπως αναφέρουν πληροφορίες του energpyress, το Μέγαρο Μαξίμου ενόψει της έκδοσης του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδίου για τις ΑΠΕ.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η αυστηρότητα των οριζόντιων αποκλεισμών θα περιοριστεί στα έργα με πληρότητα φακέλου που πρόκειται να εξεταστούν για την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση, με τα «παλιά», δηλαδή όσα έχουν ΑΕΠΟ και εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους, να μένουν εκτός των νέων προβλέψεων και επομένως να μην κινδυνεύουν με ακύρωση στην περίπτωση που «παραβιάζουν» τα όρια που θα τεθούν.

Υπενθυμίζεται ότι το εν λόγω μέτρο περί οριζόντιων αποκλεισμών από ένα υψόμετρο και πάνω έρχεται σε συνέχεια άλλων σχετικών πρωτοβουλιών της κυβέρνησης όπως τα «Απάτητα Βουνά» και στόχο έχει αφενός να ευθυγραμμίσει το ισχύον πλαίσιο από άκρη σ’ άκρη στην ελληνική επικράτεια και αφετέρου να αμβλύνει τις αντιδράσεις που έχουν προκύψει κατά τόπους, καταλήγοντας να παρασέρνουν εν συνόλω τον κλάδο ΑΠΕ.

Η κυβέρνηση φέρεται να επιδιώκει να υιοθετήσει μια ολιστική λύση, επιτυγχάνοντας τις απαραίτητες «συνέργειες» ανάμεσα στις επιμέρους οικονομικές δραστηριότητες χωρίς η μία να καταλήγει σε βάρος της άλλης, πράγμα που «γέννησε» και την σκέψη για αποκλεισμό των νησιών του Αιγαίου, δεδομένης της βαρύτητας που έχουν στην διαμόρφωση του «τουριστικού ΑΕΠ» της χώρας.

Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρουν νεότερες πληροφορίες η αμφισημία που είχε δημιουργηθεί αρχικά ως προς την διαχείριση των αιολικών επενδύσεων φαίνεται να ξεκαθαρίζει με τις παρεμβάσεις να εστιάζουν σε μη αδειοδοτημένα περιβαλλοντικά έργα, δηλαδή σε όσα βρίσκονται σε εξαιρετικά πρώιμο στάδιο ωρίμανσης του επιπέδου «Βεβαίωσης Παραγωγού» και τα οποία αντιπροσωπεύουν, όπως επισημαίνεται, ένα σχετικά περιορισμένο χαρτοφυλάκιο στο σύνολό τους.

Μια ακόμη παράμετρος αφορά την νομική υπόσταση του εγχειρήματος με τους οριζόντιους αποκλεισμούς ενδεχόμενα να εκπέσουν ως παράνομοι στην περίπτωση που οι ενδιαφερόμενοι προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, υπερασπιζόμενοι τις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις που έχουν λάβει από κρατικά αρμόδια όργανα και φορείς.

Το προβληματικό με τις «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ»

Από εκεί και πέρα, σε συνέχεια σχετικής υποχρέωσης από το οικείο ευρωπαϊκό πλαίσιο, θα υπάρξει πρόβλεψη στο νέο Ειδικό Χωροταξικό για τις «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» χωρίς ωστόσο να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες. Αναλυτικότερα, όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του θέματος, ο ακριβής προσδιορισμός των περιοχών αυτών με συντεταγμένες, στοιχεία κλπ προϋποθέτει την εκπόνηση ειδικής μελέτης πράγμα που δεν έχει γίνει μέχρι στιγμής και δύσκολα να γίνει στο διάστημα που απομένει για την θέσπιση του ειδικού χωροταξικού.

Σε αυτή την βάση, η ενσωμάτωση θα γίνει με γενικούς όρους, προσδιορίζοντας μονάχα ως «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» τις λιγνιτικές περιοχές για την κατηγορία των φωτοβολταϊκών και τις περιοχές Αιολικής προτεραιότητας για την περίπτωση των αιολικών.

Σε κάθε βέβαια περίπτωση, όπως σχολιάζουν οι ίδιες πηγές, η όλη διαδικασία στερείται λίγο πολύ νοήματος δεδομένου ότι όλα τα έργα που πρόκειται να φιλοξενηθούν είτε στις λιγιτικές περιοχές, μιλώντας για φωτοβολταϊκά, είτε στις περιοχές αιολικής προτεραιότητας ΠΑΠ, μιλώντας για αιολικά, να έχουν εν πολλοίς αδειοδοτηθεί και προσδιοριστεί με αποτέλεσμα το «καθεστώς» των Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ να μην προσφέρει κάτι σημαντικά διαφορετικό που δύναται να επιταχύνει την όλη διαδικασία.

Υπενθυμίζεται ότι η ενσωμάτωση των «Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ» απορρέει από την ευρωπαϊκή Οδηγία RED III με το ΥΠΕΝ μόλις τις προηγούμενες μέρες να θέτει σε δημόσια διαβούλευση το σχετικό νομοσχέδιο ώστε οι σχετικές ευρωπαϊκές προβλέψεις να περάσουν στο εθνικό δίκαιο.

Τι είναι οι «Περιοχές Επιτάχυνσης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας» - Τι προβλέπει το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ

Οι Περιοχές Επιτάχυνσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.) είναι υποσύνολο των αναγκαίων περιοχών για την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και χερσαίων αιολικών σταθμών, όπως ορίζεται στην υπό στοιχεία ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/144627/3247/2025 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Χαρτογράφηση των περιοχών για την επίτευξη του στόχου για την ανανεώσιμη ενέργεια στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2050, σύμφωνα με την παρ. 18 του άρθρου 33 του ν. 4936/2022» (Β' 7365). Οι Περιοχές Επιτάχυνσης είναι περιοχές με εγκαταστάσεις σταθμών Α.Π.Ε. και σχετικές με αυτούς υποδομές, όπως τα δίκτυα, οι υποδομές αποθήκευσης ή ό,τι άλλο απαιτείται για τη σύνδεσή τους, που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για γεωργικούς σκοπούς για την επίτευξη των ποσοτικών στόχων της υπ’ αρ. 4/2019 απόφασης του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονικής Πολιτικής «Κύρωση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ)» (Ε.Σ.Ε.Κ., Β’ 4893) για τα έτη 2030 και 2050.

Οι περιοχές αυτές βρίσκονται εκτός:

α) προστατευόμενων περιοχών του Δικτύου «Natura 2000» και των περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί στο πλαίσιο εθνικών προγραμμάτων προστασίας για τη διατήρηση της φύσης και της βιοποικιλότητας, των μείζονων μεταναστευτικών οδών για τα πτηνά και τα θαλάσσια θηλαστικά, εξαιρουμένων των τεχνητών και κατασκευασμένων επιφανειών εντός των περιοχών αυτών, όπως οροφές, χώροι στάθμευσης ή υποδομές μεταφορών,

β) περιοχών, όπου η ανάπτυξη συγκεκριμένης κατηγορίας ή τεχνολογίας τύπων έργων Α.Π.Ε. αναμένεται να έχει σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ.107017/28.8.2006 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2001/42//ΕΚ σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2001» (Β’ 1225).

2. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης της Γενικής Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, η οποία προηγουμένως έχει εκπονήσει Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, ορίζονται οι Περιοχές Επιτάχυνσης για σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.), εφόσον δεν επέρχονται

σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε προστατευόμενες περιοχές του Δικτύου «Natura 2000». Για την έκδοση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, απαιτούνται η έγκριση της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΧΩ.Θ.Α.). Με την ίδια απόφαση:

α) ορίζεται το μέγεθος της κάθε Περιοχής Επιτάχυνσης για Α.Π.Ε., λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις απαιτήσεις του τύπου ή των τύπων της τεχνολογίας, διασφαλίζοντας ότι συμβάλλουν στην επίτευξη των ποσοτικών στόχων του Ε.Σ.Ε.Κ. για το 2030 και το 2050,

β) ορίζονται οι όροι και οι κανόνες ανάπτυξης των έργων Α.Π.Ε. και των σχετικών υποδομών τους, όπως τα δίκτυα, οι υποδομές αποθήκευσης ή ό,τι άλλο απαιτείται για τη σύνδεσή τους, καθώς και η κατανομή των περιοχών εγκατάστασης και η μέγιστη ισχύς των έργων σε κάθε περιοχή εγκατάστασης,

γ) θεσπίζονται οι κατευθύνσεις, όροι και τα μέτρα μετριασμού για την προστασία του περιβάλλοντος, σύμφωνα με την υπό στοιχεία ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων,

δ) δύναται είτε να δοθεί προτεραιότητα σε τεχνητές και κατασκευασμένες επιφάνειες, όπως στέγες και προσόψεις κτιρίων, υποδομές μεταφορών και στο άμεσο περιβάλλον τους, χώροι στάθμευσης, αγροκτήματα, χώροι αποβλήτων, βιομηχανικοί χώροι, ορυχεία, τεχνητά εσωτερικά υδατικά συστήματα, λίμνες ή ταμιευτήρες και, κατά περίπτωση, χώροι επεξεργασίας αστικών λυμάτων, καθώς και υποβαθμισμένα εδάφη που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για γεωργικούς σκοπούς, είτε να εξαιρεθούν συγκεκριμένοι τύποι τεχνολογιών και ιδίως οι σταθμοί καύσης βιομάζας και οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί.

ε) περιγράφεται η αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε για τον προσδιορισμό της περιοχής επιτάχυνσης με αναφορά στα μέτρα μετριασμού.

3. Μετά τη δημοσιοποίησή τους με τη διαδικασία της παρ. 2, οι Περιοχές Επιτάχυνσης σταθμών Α.Π.Ε. επανεξετάζονται περιοδικά, κατά περίπτωση, ιδίως στο πλαίσιο της επικαιροποίησης των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα που υποβάλλονται σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 14 του Κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018 για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) 663/2009 και (ΕΚ) 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 94/22/ΕΚ, 98/70/ΕΚ, 2009/31/ΕΚ, 2009/73/ΕΚ, 2010/31/ΕΕ, 2012/27/ΕΕ και 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2009/119/ΕΚ και (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (L 328).».

Πηγή: https://energypress.gr/