Κώστας Δεληγιάννης
Ψηλά στην ατζέντα του ΥΠΕΝ βρίσκεται η τροποποίηση του Άρθρου 42, ώστε να κλείσει το «παραθυράκι» που επιτρέπει εδώ και χρόνια τον «ενεργειακό τουρισμό». Μάλιστα, εκτός από την απαλλαγή της αγοράς από μία σημαντική επιβάρυνση, που θα επιτρέψει τη μείωση του ενεργειακού κόστους, ένα πρόσθετο κίνητρο που έχει πλέον προστεθεί είναι η ενίσχυση των ενεργειακών αναβαθμίσεων μέσω του On-Bill Financing – ένα σχέδιο που θα υπονομευθεί αν δεν μπει μπλόκο στις μετακινήσεις των στρατηγικών κακοπληρωτών.
Μάλιστα, στο πλαίσιο αντιμετώπισης του ενεργειακού τουρισμού, το ΥΠΕΝ εξετάζει ως λύση να δοθεί η δυνατότητα στους προμηθευτές να εκδίδουν εντολές αποκοπής για πρώην πελάτες τους, όταν οι τελευταίοι έχουν αφήσει ληξιπρόθεσμες οφειλές που δεν έχουν καν διακανονίσει. Αν και ακόμη δεν έχει «κλειδώσει» ποια παρέμβαση θα προκριθεί, το υπουργείο τείνει ευήκοα ώτα στα επιχειρήματα των προμηθευτών, σύμφωνα με τους οποίους η εν λόγω δυνατότητα αποτελεί το μόνο αποτελεσματικό «αντίδοτο» στη συγκράτηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών στη λιανική ρεύματος.
Αξίζει να σημειωθεί πως, αν προκριθεί πάντως μία ανάλογη λύση, τότε οι εντολές αποκοπής καταναλωτών από τους «παλιούς» παρόχους τους θα μπορούν να εκδίδονται μόνο υπό συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις. Έτσι, για παράδειγμα, η δυνατότητα αυτή θα «ενεργοποιείται» όταν ο καταναλωτής έχει αφήσει πάνω στον προηγούμενο πάροχο πάνω από ένα συγκεκριμένο αριθμό απλήρωτων λογαριασμών ή πάνω από ένα συγκεκριμένο ανεξόφλητο ποσό.
Ταυτόχρονα, θα καθοριστεί σαφής χρονική προθεσμία μέσα στην οποία ένας πάροχος θα έχει τη δυνατότητα να «κόψει το ρεύμα» κάποιου πρώην πελάτη του. Επίσης, θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο στο πλαίσιο θα ενσωματωθούν συγκεκριμένες υποχρεωτικές ενέργειες των προμηθευτών, ώστε να διασφαλίζεται πως οι καταναλωτές θα έχουν πλήρη εικόνα για το κατά πόσο Ι(και πότε) κινδυνεύουν να πάψουν να ηλεκτροδοτούνται.
Αναποτελεσματική η νομική διεκδίκηση των οφειλών
Υπενθυμίζεται πως η αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού» παραμένει εκκρεμής από το 2020, όταν και κατέπεσε στο ΣτΕ το Άρθρο 42 του Κώδικα Προμήθειας – το οποίο ρύθμιζε τις μετακινήσεις για πελάτες με ληξιπρόθεσμα χρέη, προβλέποντας ότι οι προμηθευτές είχαν το δικαίωμα να αρνηθούν την αποδέσμευση καταναλωτών, στην περίπτωση που αυτοί είχαν οφειλές. Στα χρόνια που μεσολάβησαν, εκπεφρασμένος σκοπός των πολιτικών ηγεσιών του ΥΠΕΝ ήταν να υπάρξει μία εναλλακτική φόρμουλα για το Άρθρο 42 η οποία πλέον να μην έχει μεν καθολικό χαρακτήρα (ώστε να μην καταπέσει ξανά στο ΣτΕ), δίνοντας ωστόσο τέλος στις μετακινήσεις χωρίς κανένα περιορισμό.
Ο στόχος αυτός δεν έχει υλοποιηθεί πάντως έως σήμερα, παρά μάλιστα το γεγονός ότι έχουν πραγματοποιηθεί τρεις διαβουλεύσεις από τη ΡΑΑΕΥ, για ισάριθμες προτάσεις αντικατάστασης του Άρθρου 42. Ως συνέπεια η διαθέσιμη εναλλακτική που έχουν οι προμηθευτές είναι να διεκδικήσουν δικαστικά τα οφειλόμενα.
Η δικαστική όμως διεκδίκηση έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Όπως έχει γράψει το energypress, στην περίπτωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών για τις οποίες έχει παρέλθει εξάμηνο, το εν δυνάμει εισπραχθέν ποσό περιορίζεται στο 10-15% του χρέους. Επίσης, οι εταιρείες πλέον ζυγίζουν δύο και τρεις φορές να καταφύγουν στα δικαστήρια, καθώς το συνολικό κόστος έχει αυξηθεί πλέον στα 1000 ευρώ από 400-500 ευρώ.
Η χρηματοδότηση έργων ενεργειακής αναβάθμισης
Το αποτέλεσμα είναι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές να αποτελούν βασική παράμετρο επιβάρυνσης του ενεργειακού κόστους, καθώς για να κλείσουν τη σχετική «τρύπα» οι προμηθευτές μετακυλίουν μέρος της στους συνεπείς καταναλωτές, μέσω των χρεώσεών τους. Ενδεικτικά, στο 7ο Power & Gas Forum τόσο η Ζαΐρα Τριβυζά (Energy Supply and Regulatory Affairs Director στη Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας) όσο και ο Γιώργος Παναγιώτου (Διευθυντής Παραγωγής & Διαχείρισης Ενέργειας της VOLTON) επισήμαναν πως τα υψηλά επίπεδα των ληξιπρόθεσμων οφειλών παραμένουν ένα σημαντικό διαρθρωτικό πρόβλημα της λιανικής ρεύματος, η επίλυση του οποίου θα μπορούσε να μειώσει τους λογαριασμούς.
Πλέον, όμως, ο ενεργειακός τουρισμός απειλεί επίσης να υπονομεύσει εν τη γενέσει του το On-Bill Financing – για την ενεργοποίηση του οποίου βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη διαβούλευση από τη ΡΑΑΕΥ, για την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας.
Κι αυτό γιατί η κάλυψη του κόστους για έργα ενεργειακής εξοικονόμησης από τους προμηθευτές συνεπάγεται ότι οι εταιρείες θα χρειαστεί να διαθέτουν περισσότερα κεφάλαια για την εξυπηρέτηση των πελατών τους, επεκτείνοντας πλέον τη στήριξη και σε παρεμβάσεις που αφορούν την αναβάθμιση ακινήτων ή εξοπλισμού. Κατά συνέπεια, καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμο να προστατευθούν από κάθε λογής… μπαταχτσήδες.
Η πρόταση της ΡΑΑΕΥ το 2021
Σε διαφορετική περίπτωση, οι εταιρείες προμήθειας δύσκολα θα είναι διατεθειμένες να αυξήσουν την οικονομική τους έκθεση προς τους καταναλωτές, φοβούμενες περαιτέρω επιδείνωση των ταμειακών τους ροών. Άλλωστε, οι ενεργειακές αναβαθμίσεις απαιτούν σημαντικό αρχικό κόστος, σαφώς υψηλότερο από αυτό της απλής προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, αν οι εταιρείες του κλάδου αποφάσιζαν να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που δίνει το on-bill financing, ακόμη κι αν ο «ενεργειακός τουρισμός» παρέμενε ανεξέλεγκτος, θα ήταν πιθανόν να υπάρξει μία νέα, εκρηκτική αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών στη λιανική αγορά ρεύματος.
Ενδεικτική ήταν η τοποθέτηση στο 7ο Power & Gas Forum του Βασίλη Ζούβια (Διευθυντή Ρυθμιστικών Υποθέσεων της NRG), ο οποίος υπογράμμισε πως προκειμένου να γίνουν πράξη οι στοχεύσεις του κοινωνικού κλιματικού ταμείου, για κάλυψη των επενδύσεων στην εξοικονόμηση ενέργειας μέσω των λογαριασμών ρεύματος, θα πρέπει πρώτα να λυθεί το πρόβλημα του «ενεργειακού τουρισμού».
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μία από τις εισηγήσεις της ΡΑΑΕΥ -η οποία είχε τεθεί σε διαβούλευση το 2021- προβλεπόταν η δυνατότητα υπό προϋποθέσεις για αποκοπή καταναλωτών με χρέη, από τους πρώην προμηθευτές τους. Ωστόσο, το σχέδιο εκείνο απορρίφθηκε στην πορεία από την τότε πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, η οποία είχε προκρίνει τη φόρμουλα του στρατηγικού κακοπληρωτή. Από ό,τι φαίνεται πάντως, η εν λόγω φόρμουλα συγκεντρώνει πλέον λίγες πιθανότητες να αποτελέσει την απάντηση στον «ενεργειακό τουρισμό».
Πηγή: https://energypress.gr/