Κώστας Δεληγιάννης 

Στην ανάπτυξη νέων προϊόντων φυσικού αερίου με φυσική παράδοση, αλλά και στην προσέλκυση νέων διεθνών παικτών, εστιάζει το επόμενο διάστημα το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (HEnEx) για το Βάθρο Εμπορίας Αερίου, όπως ανέφερε η Έλενα Χαρίση, Επικεφαλής Πωλήσεων & Διαχείρισης Κύριων Πελατών του Χρηματιστηρίου, μιλώντας  στο συνέδριο X Energy Exchanges 2026.

Όπως σημείωσε, στα επόμενα βήματα περιλαμβάνεται η κυκλοφορία νέων προϊόντων με μεγαλύτερη διάρκεια και φυσική παράδοση, όπως συμβόλαια επόμενου μήνα, ενώ παράλληλα δρομολογείται η πρόσβαση μέσω του Trayport, της βασικής πλατφόρμας των ευρωπαϊκών χονδρεμπορικών αγορών φυσικού αερίου. 

Παράλληλα, το HEnEx επιδιώκει να διευρύνει τη βάση των συμμετεχόντων στην αγορά. Η κ. Χαρίση αναφέρθηκε στη νέα κατηγορία «trading only» συμμετεχόντων , μέσω της οποίας αποκτούν πρόσβαση στο Βάθρο Εμπορίας και εταιρείες που δεν είναι χρήστες του ελληνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου, αρκεί να διαθέτουν συμφωνία με υφιστάμενο χρήστη του ΕΣΦΑ για την κάλυψη των υποχρεώσεων που προκύπτουν από τη δραστηριοποίησή τους. 

Σύμφωνα με την ίδια, ήδη μία εταιρεία έχει εγγραφεί ως «trading only» συμμετέχουσα, ενώ εκτίμησε ότι το επόμενο διάστημα θα ακολουθήσουν και άλλες. Μάλιστα, ανέφερε πως η πλειονότητα των μελών του Βάθρου είναι ξένες εταιρείες, κυρίως από τη Βουλγαρία ή με έδρα στη γειτονική χώρα, στοιχείο που  καταδεικνύει το αυξανόμενο διασυνοριακό ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά φυσικού αερίου.

Τα υφιστάμενα προϊόντα

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο προφίλ της ελληνικής αγοράς, υπογραμμίζοντας ότι η ρευστότητα δεν εξαρτάται κατά κύριο λόγο από έναν κρατικό «παίκτη», όπως συμβαίνει συχνά σε αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αντίθετα, η εμπορική δραστηριότητα κατανέμεται μεταξύ αρκετών συμμετεχόντων, με εννέα εταιρείες να αντιπροσωπεύουν ποσοστό άνω του 5% των συναλλαγών η καθεμία.

Σε ό,τι αφορά τα προϊόντα του Βάθρου Εμπορίας, σήμερα διατίθενται κυρίως βραχυπρόθεσμα προϊόντα, όπως ενδοημερήσια, επόμενης ημέρας, day+2 και day+3. Το πιο πρόσφατο προϊόν είναι το weekend συμβόλαιο, το οποίο λανσαρίστηκε τον Δεκέμβριο του 2025, έπειτα από αίτημα των συμμετεχόντων της αγοράς και ειδικά εταιρειών με διασυνοριακή δραστηριότητα, οι οποίες επιθυμούσαν την ύπαρξη αντίστοιχων προϊόντων με εκείνα που προσφέρονται στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές.

Ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η κ. Χαρίση, το weekend προϊόν αντιπροσωπεύει το 7% της συνολικής συναλλακτικής δραστηριότητας από τις αρχές του έτους, με την τάση να παραμένει ανοδική.

Προ των πυλών αύξηση της ζήτησης

Αναφερόμενη στους όγκους συναλλαγών, σημείωσε πως το 2023 ήταν η καλύτερη χρονιά μέχρι σήμερα για το Βάθρο Εμπορίας, εκφράζοντας αισιοδοξία για την «επίδοση» του 2026. Όπως είπε, το τρέχον έτος ξεκίνησε δυναμικά, με τον Φεβρουάριο να αποτελεί έναν από τους μήνες της τελευταίας διετίας με τη μεγαλύτερη ρευστότητα.

Η συνέχιση αυτής της δυναμικής κατά τους θερινούς μήνες θα εξαρτηθεί, σύμφωνα με την ίδια, από το κατά πόσο η Ελλάδα θα διαθέτει σταθερό και ανταγωνιστικό εφοδιασμό φυσικού αερίου, ικανό να καλύψει τόσο την αυξημένη εγχώρια κατανάλωση όσο και τις ανάγκες εξαγωγών προς τις γειτονικές αγορές. Κάτι που δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο λόγω της κρίσης στη Μέση ανατολή, αν και εκτιμάται ότι θα επιτευχθεί. 

Υπογράμμισε ότι το καλοκαίρι αναμένεται αυξημένη ζήτηση στην Ευρώπη τους επόμενους μήνες, καθώς τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου παραμένουν χαμηλά. Όπως ανέφερε, στις 6 Μαΐου η πληρότητα των αποθηκών βρισκόταν στο 34%, έναντι 46% που είναι ο μέσος όρος για την ίδια ημέρα την τελευταία πενταετία.

Σε ό,τι αφορά τις τιμές, σημείωσε ότι το Βάθρο Εμπορίας ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό το TTF, κάτι αναμενόμενο δεδομένου ότι οι περισσότερες εισαγωγές φυσικού αερίου τιμολογούνται με βάση τον συγκεκριμένο δείκτη. Ωστόσο, σε περιόδους κρίσης ή έντονης μεταβλητότητας, παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις.

Ενίσχυση της ρευστότητας  

Η κ. Χαρίση επισήμανε ακόμη ότι οι συναλλαγές στο Βάθρο Εμπορίας αντιστοιχούν σήμερα περίπου στο 13% των συνολικών όγκων που διακινούνται στο ελληνικό Virtual Trading Point (VTP), γεγονός που δείχνει ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο περαιτέρω ανάπτυξης.

Υπογράμμισε πως η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε περιφερειακό hub φυσικού αερίου, ειδικά μετά το τέλος του 2027, όταν θα τεθεί σε ισχύ η απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού αερίου μέσω αγωγών. Ωστόσο, επισήμανε ότι για να καταστεί η χώρα πραγματικό hub και όχι απλώς χώρα διαμετακόμισης, απαιτείται σημαντική ενίσχυση της ρευστότητας της εγχώριας αγοράς.

«Το αέριο πρέπει να αλλάζει χέρια στην ελληνική αγορά», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι προϋπόθεση αποτελούν οι επενδύσεις σε υποδομές για αύξηση των εξαγωγικών δυνατοτήτων (οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη), η ανάπτυξη νέων εργαλείων από το Χρηματιστήριο καθώς και η μεγαλύτερη κινητικότητα των traders, ώστε να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που θα δημιουργήσει η αναδιάταξη των ροών φυσικού αερίου.

Πηγή: https://energypress.gr/