ΟΙ ΑΘΕΟΦΟΒΟΙ ΑΡΧΙΕΡΕΙΣ, ΦΟΡΕΣΑΝ ΣΤΟΝ ΠΑΜΦΤΩΧΟ ΚΑΙ ΑΝΥΠΟΔΗΤΟ ΧΡΙΣΤΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΑ ΡΟΥΧΑ.
ΑΝΤΙ ΝΑ ΠΕΤΑΞΟΥΝ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΕΣ ΣΑΒΒΟΥΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΗΔΑΜΙΝΗ ΚΟΡΜΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥΣ, ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΤΙΣ .....ΕΞΑΓΙΑΣΟΥΝ!!!!
ΤΙ ΣΧΕΣΙ ΟΜΩΣ ΕΧΟΥΝ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΤΑ ΓΕΛΟΙΑ ΛΙΛΙΑ, ΜΕ ΤΟΝ ΡΑΚΕΝΔΥΤΟ ΙΗΣΟΥ;
ΚΑΜΜΙΑ, ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΚΑΜΜΙΑ.
ΑΙΣΧΟΣ ΚΑΙ ΝΤΡΟΠΗ,
ΑΙΩΝΙΟ ΑΙΣΧΟΣ
ΚΑΙ ΑΙΩΝΙΑ ΝΤΡΟΠΗ
ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΙΕΡΕΙΣ ΑΥΤΟΥΣ,
ΠΟΥ ΚΑΡΙΚΑΤΟΥΡΕΥΟΥΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΒΑΡΑΘΡΩΝΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΑΡΚΕΙ ΑΥΤΟΙ ΝΑ ΠΡΟΒΑΛΛΟΥΝ ΤΗΝ ΑΣΗΜΑΝΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ.
Η ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΩΝ ΑΜΑΦΙΩΝ
Η καθιέρωση των αρχιερατικών αμφίων, όπως τα γνωρίζουμε σήμερα, δεν έγινε απότομα, αλλά ήταν μια μακρά διαδικασία αιώνων που συνδύασε τη λειτουργική ανάγκη, τη θεολογική συμβολική και την ιστορική εξέλιξη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Ακολουθούν οι βασικοί σταθμοί αυτής της εξέλιξης:
1. Οι Πρώτοι Αιώνες: Η Απλότητα
Στην πρώιμη Εκκλησία, οι κληρικοί δεν φορούσαν ιδιαίτερα άμφια κατά τη λατρεία. Χρησιμοποιούσαν τα επίσημα ρούχα της εποχής (ρωμαϊκή ενδυμασία), τα οποία όμως φρόντιζαν να είναι καθαρά και αξιοπρεπή. Η διαφοροποίηση άρχισε να εμφανίζεται όταν η κοσμική μόδα άλλαξε, ενώ η Εκκλησία διατήρησε τα παραδοσιακά σχήματα των ενδυμάτων, προσδίδοντάς τους πνευματικό νόημα.
Μετά την αναγνώριση του Χριστιανισμού, η Εκκλησία άρχισε να υιοθετεί στοιχεία από το ρωμαϊκό και βυζαντινό πρωτόκολλο.
- Το Ωμοφόριο: Ήταν το πρώτο καθαρά αρχιερατικό διακριτικό. Προέρχεται από τη ρωμαϊκή toga ή το pallium, που φορούσαν οι ύπατοι και οι αξιωματούχοι ως σύμβολο εξουσίας. Στην Εκκλησία, συμβόλισε τον Καλό Ποιμένα που φέρει το χαμένο πρόβατο στους ώμους του.
- Το Επιτραχήλιο: Εξέλιξη του αρχαίου οραρίου, κατέστη απαραίτητο για την τέλεση των μυστηρίων.
3. Η Μεταμόρφωση μετά την Άλωση (1453)
Αυτή είναι η πιο κρίσιμη περίοδος για τη σημερινή μορφή των αμφίων. Με την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ανέλαβε και τον ρόλο του Εθνάρχη (ηγέτη του γένους).
- Ο Σάκκος: Αρχικά, ο Επίσκοπος φορούσε το Πολυσταύριο (ένα φελώνιο με πολλούς σταυρούς). Ο Σάκκος ήταν αυτοκρατορικό ένδυμα που δωριζόταν από τους αυτοκράτορες σε ελάχιστους Πατριάρχες ως τιμητική διάκριση. Μετά την Άλωση, ο Σάκκος καθιερώθηκε για όλους τους Επισκόπους, αντικαθιστώντας το φελώνιο.
- Η Μίτρα: Στο Βυζάντιο, οι Επίσκοποι δεν φορούσαν μίτρες (με εξαίρεση τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας). Η σημερινή μίτρα έχει το σχήμα της αυτοκρατορικής κορώνας. Υιοθετήθηκε για να δηλώσει τη μεταφορά της πνευματικής και εθνικής εξουσίας στον κλήρο.
- Οι Κωδωνίσκοι και η Ράβδος: Στοιχεία που παραπέμπουν στην ενδυμασία του Αρχιερέα Ααρών από την Παλαιά Διαθήκη, ενισχύοντας τη συνέχεια της ιερατικής παράδοσης.
ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΛΑΛΑΞΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ;
Αν η Εκκλησία αποφάσιζε να ανταποκριθεί στο πνεύμα του Μεγάλου Βασιλείου για «κοσμιότητα» και αποφυγή του «απρεπούς» (που σήμερα για πολλούς είναι η προκλητική πολυτέλεια), οι αλλαγές θα μπορούσαν να είναι:
- Χρήση απλών υφασμάτων (βαμβακερά, λινά, μεταξωτά χωρίς χρυσοκεντήματα) αντί για βαριά και πανάκριβα υλικά.
- Επιστροφή του Επισκόπου στη χρήση του Φελωνίου (όπως οι ιερείς αλλά με το ωμοφόριο) αντί του Σάκκου, και κατάργηση της Μίτρας (όπως γίνεται σε πολλές περιπτώσεις όταν ο Επίσκοπος λειτουργεί απλά στο Άγιον Όρος).
- Σχεδιασμός αμφίων που να διευκολύνουν την κίνηση και να μην εστιάζουν στον εντυπωσιασμό.
Η ουσία της σκέψης του Μ. Βασιλείου: Για τον Άγιο, το ένδυμα πρέπει να «προδιαμαρτύρεται» (να δηλώνει) την κατά Θεόν ζωή. Αν η σημερινή λαμπρότητα των αμφίων στα μάτια του κόσμου δεν δηλώνει πλέον την αγιότητα αλλά τον πλούτο, τότε, βάσει της λογικής του κειμένου που παραθέσατε, η αλλαγή δεν είναι απλώς δυνατή, αλλά επιβεβλημένη.