ΜΠΟΓΔΑΝΟΣ ΧΑΡΗΣ
ΣΚΙΕΣ ΣΤΟ ΧΙΟΝΙ
Σελίδες 247
Πεζογραφία
ISBN 978-960-468-462-5
Εκδότης ΣΙΔΕΡΗΣ Μ

Βιογραφικό
Ο Χάρης Μπογδάνος γεννήθηκε το 1981 στην Κέρκυρα. Έχει σπουδάσει Φυσική, Μαθηματικά, Πληροφορική και Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης. Υπήρξε υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση και υπότροφος Marie Curie στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (CERN). Έχει εργαστεί ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στη θεωρητική φυσική στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού XI (Orsay). Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί στα περιοδικά Physical Review D, Physics Letters B, Journal of Cosmology and Astroparticle Physics και Classical and Quantum Gravity. Ζει με την οικογένειά του στα Ιωάννινα.
- Τι σας ενέπνευσε να γράψετε τις «Σκιές στο χιόνι»; Υπήρξε κάποια συγκεκριμένη εικόνα, εμπειρία ή σκέψη που αποτέλεσε την αρχική σπίθα για τη δημιουργία του βιβλίου;
Καθώς πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο έχει μείνει πολλά χρόνια στο συρτάρι, είναι πια δύσκολο να θυμηθώ ποια ήταν ακριβώς η αφετηρία. Συνήθως, μία τέτοια ιστορία ξεκινάει λίγο πολύ υποσυνείδητα, σαν ξεχωριστά στιγμιότυπα, που σταδιακά συμπυκνώνονται σε ένα σύνολο. Μία από τις επιρροές του βιβλίου ήταν το «Η Δεσποινίς Σμίλα Διαβάζει το Χιόνι» του Peter Hoeg, όπου επίσης περιγράφεται η ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στην πρωταγωνίστρια και ένα μικρό αγόρι. Νομίζω πως, μάλλον εξαιτίας αυτής, οι πιο πρώιμες εικόνες που είχα σχηματίσει ήταν εκείνες της Ιλιάννας και του Στέφανου, γύρω από τις οποίες σιγά σιγά χτίστηκε και η υπόλοιπη ιστορία.
- Τι είναι αυτό που σας ωθεί να γράφετε; Τι αναζητάτε μέσα από τη συγγραφή;
Στο παρελθόν η συγγραφή λειτουργούσε ως καταφύγιο και ως εξισορροπητικός μηχανισμός. Αλλά καθώς τα χρόνια περνούν, η ανάγκη αυτή νομίζω παίρνει διαφορετικές μορφές. Παλαιότερα, διατηρούσα την καθησυχαστική αίσθηση πως επρόκειτο για μία διεργασία που απλά θα ακολουθούσε τον δικό της ρυθμό. Πλέον με απασχολεί περισσότερο να βγάλω στην επιφάνεια όλες ή έστω τις περισσότερες από τις ιδέες που έχουν συσσωρευτεί, υπό το αυξανόμενο «άγχος» πως μπορεί τελικά να μην έχω τον χρόνο.
- Τι θα θέλατε να κερδίσει ο αναγνώστης από την επαφή του με τα έργα σας;
Την αίσθηση της αλληλεγγύης με έναν άγνωστο τον οποίο, ακόμα και αν δεν πρόκειται ποτέ να γνωρίσει, έχει σκεφτεί και νιώσει τα ίδια πράγματα με αυτόν, έστω και αν τα έχει εκφράσει σε μία γλώσσα λίγο διαφορετική από τη δική του. Καταλαβαίνω ότι μπορεί να είναι υπερβολικά υψηλός πήχης. Αλλά αν υπάρξει η σωστή σύμπτωση ανάμεσα σε πομπό και δέκτη, μπορεί να συμβεί, ακόμα και αν οι πιθανότητες είναι φαινομενικά μικρές.
- Πώς ξεκίνησε η δική σας διαδρομή στη συγγραφή; Υπήρξε κάποια στιγμή ή κάποιο γεγονός που σας έκανε να στραφείτε στη λογοτεχνία;
Δεν ήταν κάποιο συγκεκριμένο γεγονός. Απλά νομίζω ότι βρέθηκα υπό συνθήκες που να καθιστούν την ενασχόληση αυτή από αδιανόητη, αναπόφευκτη. Στο Δημοτικό, είχα βρεθεί να εκδίδω τη μαθητική εφημερίδα, χρησιμοποιώντας υπολογιστή - που μπορεί να φαντάζει τετριμμένο σήμερα, στις αρχές της δεκαετίας του ’90 όμως, το να κάνεις επεξεργασία κειμένου σε υπολογιστή ήταν κάτι πρωτοποριακό. Αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με τα πρακτικά προβλήματα της παραγωγής και διαχείρισης ενός εκτενούς κειμένου. Και οδήγησε στην καλλιέργεια δεξιοτήτων που μπορεί να μη συζητιούνται τόσο, είναι ωστόσο σημαντικές προκειμένου να προχωρήσει κανείς κατόπιν στην ίδια τη διαδικασία της συγγραφής, μυθοπλαστικής ή μη.
- Η φιλοσοφική σκέψη έχει θέση στη συγγραφική σας προσέγγιση; Πώς επιλέγετε να περνάτε τέτοιους προβληματισμούς μέσα στην αφήγηση;
Σίγουρα έχει θέση, αν και δεν αποτελεί αυτοσκοπό ή πανάκεια. Θεωρώ λίγο προβληματική τη σύγχρονη κατάσταση, όπου οι συγγραφείς έχουν κατά κάποιον τρόπο χωριστεί σε δύο στρατόπεδα, με «φιλοσόφους» στη μία πλευρά και «storytellers» στην άλλη. Και προτιμώ προσεγγίσεις που δοκιμάζουν να συνδυάσουν αυτές τις οπτικές. Υπάρχουν δύο επίπεδα στα οποία η φιλοσοφία διεισδύει στην αφήγηση. Καταρχήν υποσυνείδητα, στη φάση όπου η ιστορία παίρνει τη μορφή της, προτού ακόμη ξεκινήσεις να γράφεις. Εκεί θα επηρεάσει τους χαρακτήρες, τα κίνητρά τους και τις καταστάσεις τις οποίες θα αντιμετωπίσουν, χωρίς να υπάρχει κάποια ιδιαίτερη προοικονομία. Ύστερα, στη φάση της αναθεώρησης του κειμένου, όπου στοχευμένα πλέον μπορείς να ενισχύσεις τον θεματικό πυρήνα της ιστορίας, καθιστώντας πιο προφανείς συνιστώσες που έχουν ήδη εμφανιστεί αυθόρμητα.

- Πόσο εύκολο είναι για έναν συγγραφέα να διαχωρίσει τη δική του φωνή από εκείνη των λογοτεχνικών του χαρακτήρων;
Αυτό εξαρτάται από το πόσο χρόνο δίνει στους χαρακτήρες του για να μετατραπούν σε αυτόνομες οντότητες. Και πάλι νομίζω ότι απαιτείται μία «περίοδος επώασης», κατά την οποία οι χαρακτήρες θα πάρουν μορφή στο υποσυνείδητο επίπεδο, έτσι ώστε, όταν έρθει η ώρα να ξεκινήσει το τυπικό κομμάτι της συγγραφής, να είναι ήδη αρκετά ολοκληρωμένοι ως προσωπικότητες ώστε να μπορούν να παίρνουν τις δικές τους πρωτοβουλίες και αποφάσεις. Αν κανείς βιαστεί ή επιχειρήσει να παρακάμψει αυτό το στάδιο μέσω αυστηρού σχεδιασμού, φοβάμαι πως δύσκολα θα αποφύγει να βρεθεί να παίρνει ενσυνείδητα αποφάσεις για λογαριασμό των χαρακτήρων του.
- Πιστεύετε ότι η μνήμη διατηρεί το παρελθόν όπως το ζήσαμε ή το αναπλάθει μέσα από τον άνθρωπο που είμαστε σήμερα;
Αν η βιβλιοθήκη είναι η δική μας εκδοχή της μνήμης, η σχέση μας με τη βιβλιοθήκη υποδηλώνει και τη βαθύτερη σχέση με την ίδια τη μνήμη μας. Τα βιβλία υπάρχουν πάντα εκεί. Αλλά ο άνθρωπος που ανατρέχει σε αυτά διαρκώς αλλάζει και καταλήγει να ερμηνεύει τα ίδια αντικείμενα υπό διαφορετική σκοπιά. Και κάθε φορά παίρνει μαζί του, όχι μόνο την τωρινή ερμηνεία, αλλά και την αντιπαραβολή της με αυτό που είχε προσλάβει στο παρελθόν. Με τον ίδιο τρόπο, παρά τη φαινομενική εμμονή της μνήμης, αυτή μετατρέπεται σε μια παλιμψηστική μνήμη, με το αρχικό της υπόστρωμα και όλες τις κατοπινές αναθεωρήσεις της.
- Τι θα θέλατε να παραμείνει στον αναγνώστη αφού ολοκληρώσει την ανάγνωση του βιβλίου σας; Μια σκέψη, ένα συναίσθημα ή κάποιο ερώτημα που θα συνεχίσει να τον συνοδεύει;
Θα ήθελα να κρατήσει την αίσθηση που εγώ ο ίδιος αναζητώ σε ένα καλό βιβλίο. Την αίσθηση ότι έχω μόλις επιστρέψει από ένα πολύ συναρπαστικό, πολύ ζωντανό όνειρο. Γιατί αυτό ακριβώς είναι η ανάγνωση στην καλύτερη εκδοχή της. Η κατασκευή ενός ονείρου, ακολουθώντας οδηγίες. Όπου ο αναγνώστης πρέπει μόνος του να φτιάξει κάθε χαρακτήρα, κάθε σκηνή και κατάσταση, με βάση αυτές τις οδηγίες. Πρέπει να κάνει τα πάντα, εκτός από το να γράψει το ίδιο το βιβλίο. Νομίζω πως, αν μείνει ένα μέρος από αυτή την αίσθηση, το βιβλίο θα έχει εκπληρώσει τον σκοπό του. Οτιδήποτε επιπλέον, στο επίπεδο του θέματος ή του προβληματισμού, θα είναι απλά bonus.
συνέντευξη στην Εύη Γκάλαβου
Πηγή: Συντακτική ομάδα PtolemaidaNews.gr
