Χρήστος Στεφάνου
Μια σημαντική αλλαγή για ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά αποθήκευσης ενέργειας έρχεται στις 18 Φεβρουαρίου 2027, όταν τίθεται σε εφαρμογή το λεγόμενο Battery Passport, το ψηφιακό «διαβατήριο» που θα συνοδεύει κάθε βιομηχανική μπαταρία χωρητικότητας άνω των 2 kWh που διατίθεται στην ευρωπαϊκή αγορά ή τίθεται σε λειτουργία.
Πρόκειται για μια αλλαγή με ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική αγορά, καθώς συμπίπτει χρονικά με την περίοδο κατά την οποία αναμένεται μεγάλη αύξηση των εγκαταστάσεων συστημάτων αποθήκευσης. Το Battery Passport δεν θα αποτελεί απλώς μια ακόμη πιστοποίηση του εξοπλισμού, αλλά ένα ηλεκτρονικό μητρώο που θα συγκεντρώνει και θα ακολουθεί κρίσιμα δεδομένα για την μπαταρία και τον κύκλο ζωής της.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα αυξάνει σημαντικά τις απαιτήσεις για τους κατασκευαστές, αλλά ταυτόχρονα προσφέρει στους επενδυτές μεγαλύτερη διαφάνεια για τον εξοπλισμό που αγοράζουν.
Από τις 18 Φεβρουαρίου 2027
Η υποχρέωση προβλέπεται από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό 2023/1542 για τις μπαταρίες και τα απόβλητα μπαταριών.
Συγκεκριμένα, από τις 18 Φεβρουαρίου 2027 Battery Passport θα πρέπει να διαθέτει κάθε μπαταρία ηλεκτρικού οχήματος, κάθε μπαταρία ελαφρού μέσου μεταφοράς (LMT), καθώς και κάθε βιομηχανική μπαταρία χωρητικότητας άνω των 2 kWh που διατίθεται στην αγορά ή τίθεται σε λειτουργία. Αυτό σημαίνει ότι στην υποχρέωση υπάγονται και οι μεγάλες μπαταρίες που χρησιμοποιούνται στα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Το Battery Passport θα συνδέεται με τη συγκεκριμένη μπαταρία και θα περιλαμβάνει τόσο πληροφορίες που αφορούν το μοντέλο όσο και δεδομένα που αφορούν τη συγκεκριμένη μονάδα και προκύπτουν κατά τη χρήση της.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δημοσιεύσει αναλυτική καθοδήγηση για την προετοιμασία της αγοράς. Συνολικά συγκεντρώνει 71 διαφορετικά data points και αποσαφηνίζει ποια είναι υποχρεωτικά, ποια προαιρετικά, ποια εφαρμόζονται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και ποια δεν θα απαιτούνται ακόμη κατά την έναρξη εφαρμογής του Battery Passport τον Φεβρουάριο του 2027.
Τι πληροφορίες θα περιλαμβάνει
Το Battery Passport θα περιλαμβάνει πληροφορίες οι οποίες καλύπτουν ουσιαστικά ολόκληρο τον κύκλο ζωής της μπαταρίας. Μεταξύ αυτών βρίσκονται δεδομένα σχετικά με τις πρώτες ύλες, τα χαρακτηριστικά της μπαταρίας, το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα και τη διαχείρισή της στο τέλος του κύκλου ζωής της.
Η δυσκολία για τους κατασκευαστές βρίσκεται στο γεγονός ότι η πληροφορία δεν προέρχεται αποκλειστικά από τους ίδιους. Απαιτείται συλλογή και διαχείριση μεγάλου όγκου δεδομένων από διαφορετικούς κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς και διασύνδεση διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων.
Παράλληλα, δεν θα είναι όλα τα δεδομένα ανοικτά σε όλους. Ο Κανονισμός προβλέπει διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης. Ένα μέρος των πληροφοριών θα είναι διαθέσιμο στο ευρύ κοινό, άλλο θα είναι προσβάσιμο μόνο από κοινοποιημένους οργανισμούς, αρχές εποπτείας της αγοράς και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ πρόσβαση σε συγκεκριμένα στοιχεία θα μπορούν να έχουν πρόσωπα με έννομο συμφέρον, όπως επισκευαστές, επιχειρήσεις ανακατασκευής και second-life εφαρμογών ή ανακυκλωτές.
Το QR code και η «ψηφιακή ταυτότητα»
Στην πράξη, το Battery Passport δημιουργεί μια ψηφιακή ταυτότητα για κάθε μπαταρία που εμπίπτει στο νέο καθεστώς. Η σύνδεση με το ψηφιακό αρχείο θα πραγματοποιείται μέσω QR code, επιτρέποντας την πρόσβαση στις αντίστοιχες πληροφορίες ανάλογα με τα δικαιώματα του χρήστη.
Έτσι, μια μπαταρία παύει να αντιμετωπίζεται απλώς ως εξοπλισμός που αγοράζεται και εγκαθίσταται. Δημιουργείται ένα ψηφιακό ιστορικό που μπορεί να συνοδεύει το asset κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του και να προσφέρει κρίσιμες πληροφορίες όταν φθάσει η στιγμή της επισκευής, της επαναχρησιμοποίησης, της αξιοποίησης σε second-life εφαρμογές ή της ανακύκλωσής του.
Η λογική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα BESS, τα οποία αποτελούν επενδύσεις με πολυετή ορίζοντα και όπου η κατάσταση και η απόδοση του εξοπλισμού επηρεάζουν άμεσα την οικονομική αξία του project.
Δεν θα είναι όλα υποχρεωτικά από την πρώτη ημέρα
Όπως έχει διευκρινίσει η Κομισιόν το ορόσημο της 18ης Φεβρουαρίου 2027 δεν σημαίνει πως όλα τα προβλεπόμενα πεδία δεδομένων θα πρέπει αυτομάτως να είναι συμπληρωμένα για κάθε μπαταρία.
Ορισμένες υποχρεώσεις έχουν διαφορετικά χρονοδιαγράμματα εφαρμογής. Το τελευταίο guidance της Επιτροπής διευκρινίζει, για παράδειγμα, ότι στοιχεία σχετικά με το carbon footprint, το ανακυκλωμένο περιεχόμενο και το due diligence δεν θα απαιτούνται ακόμη στο Battery Passport κατά την πρώτη ημέρα εφαρμογής, καθώς οι σχετικές απαιτήσεις ενεργοποιούνται σε διαφορετικές ημερομηνίες.
Πρόκειται συνεπώς για ένα σύστημα το οποίο θα εμπλουτίζεται σταδιακά καθώς τίθενται σε ισχύ οι επιμέρους προβλέψεις του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου.
Τι σημαίνει για κατασκευαστές και επενδυτές
Για τους κατασκευαστές, το Battery Passport δημιουργεί μια νέα υποχρέωση ιχνηλασιμότητας και διαχείρισης δεδομένων σε όλη την αλυσίδα παραγωγής.
Για τον επενδυτή όμως μπορεί να λειτουργήσει και ως πρόσθετο εργαλείο αξιολόγησης του εξοπλισμού. Η προέλευση, τα τεχνικά χαρακτηριστικά, η απόδοση και η διαχείριση του κύκλου ζωής αποκτούν μεγαλύτερη διαφάνεια, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τράπεζες και οι επενδυτές εξετάζουν ολοένα περισσότερο όχι μόνο το αρχικό κόστος μιας μπαταρίας αλλά και τη δυνατότητά της να παράγει αξία σε βάθος χρόνου.
Αξίζει να αναφερθεί τέλος ότι ήδη στη χώρα μας η Jinko έχει ήδη προχωρήσει σε εφαρμογή ψηφιακού Battery Passport, στο σύστημα αποθήκευσης που έχει εγκατασταθεί στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών.
Πηγή: https://energypress.gr/