του Πέτρου Τσικούρα
Το γεγονός που θα συζητάμε τις επόμενες μέρες, αν όχι εβδομάδες, είναι το συνέδριο του Energypress, «Renewables and Storage», που διεξήχθη στην Αθήνα στις 21-22/10/2026.
Ακούγοντας την εναρκτήρια ομιλία της δεύτερης μέρας, η σκέψη μου πήγε κατευθείαν στον οδηγό που, οδηγώντας στην Εθνική Οδό Αθηνών-Λαμίας, άκουσε στο ραδιόφωνο έκτακτο μήνυμα κινδύνου: ότι ένας οδηγός κινείται με μεγάλη ταχύτητα ανάποδα στο ρεύμα κυκλοφορίας.
Αμέσως τηλεφώνησε στον ραδιοφωνικό σταθμό και τους είπε:
«Μόνο ένας; Εκατοντάδες κινούνται ανάποδα!»
Συμμετέχοντας για πρώτη φορά στο συνέδριο του Energypress με φυσική παρουσία, καθώς μέχρι τώρα το παρακολουθούσα διαδικτυακά, είχα την ευκαιρία να συνομιλήσω με περισσότερα από 200 άτομα.
Κανένας από αυτούς δεν θεωρούσε ότι η αποθήκευση προχωράει ικανοποιητικά. Όλοι θεωρούσαν ότι τα προβλήματα στην αγορά θα ήταν πολύ πιο ήπια και η κατάσταση πιο ομαλή, αν η αποθήκευση είχε προχωρήσει εγκαίρως.
ΟΛΟΙ ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΕΝΑΝ.
Ακόμα και ο ίδιος ο Υπουργός, προς το τέλος της ομιλίας του, όταν ρωτήθηκε για την πρόοδο της αποθήκευσης, είπε χαμηλόφωνα:
«Μείναμε πίσω».
Μόνο ένας, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, υποστήριξε ότι η Κυβέρνηση κατηγορείται ότι κινείται πολύ γρήγορα.
ΛΑΘΟΣ ΕΡΩΤΗΣΗ – ΛΑΘΟΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Μίλησε, μάλιστα, για τα προβλήματα της Βουλγαρίας από τις πολλές μπαταρίες και έθεσε το γνωστό ερώτημα:
«Γιατί η Βουλγαρία, που έχει περισσότερες μπαταρίες, έχει υψηλότερες τιμές από την Ελλάδα;»
Το ερώτημα είναι λάθος.
Και όταν κάνεις λάθος ερωτήσεις, παίρνεις λάθος απαντήσεις.
Είναι γνωστό ότι η τιμή της ενέργειας σε μία χώρα δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα, αλλά από μία πληθώρα παραγόντων, όπως είναι το ενεργειακό της μείγμα, η ποσότητα και η ποιότητα των δικτύων της, η κατάσταση του ηλεκτροπαραγωγικού της εξοπλισμού, η γεωγραφική της θέση, η ποσότητα και το μέγεθος των διασυνδέσεών της, η αποθήκευσή της, το μέγεθος του ανταγωνισμού και άλλοι παράγοντες.
Η σύγκριση των τιμών δύο διαφορετικών χωρών δεν αποδεικνύει από μόνη της την οικονομική αποτελεσματικότητα ή μη της αποθήκευσης.
Το σωστό ερώτημα είναι:
Αν η Ελλάδα είχε σήμερα την αποθηκευτική ικανότητα που έχει αναπτύξει η Βουλγαρία, θα είχαμε χαμηλότερες τιμές στην ενέργεια;
Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα που θα έπρεπε να απαντήσει η πολιτική ηγεσία.
Και η απάντηση, κατά την εκτίμησή μου, είναι απολύτως καταφατική.
Η επαρκής αποθήκευση θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το κόστος του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος.
ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΣΕ ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΟ ΜΕΙΓΜΑ
Ακούγεται και το επιχείρημα ότι η Βουλγαρία έδωσε προτεραιότητα στις μπαταρίες, ενώ εμείς προτιμήσαμε ένα «πιο ισορροπημένο μείγμα», με αντλησιοταμίευση και άλλες τεχνολογίες.
Η αντλησιοταμίευση έχει ασφαλώς θέση στο σύστημα.
Αλλά δεν μπορείς να ζητάς από τον καταναλωτή να περιμένει χρόνια για να δει το όφελος του ήλιου που λάμπει σήμερα, τη στιγμή, μάλιστα, που υπάρχουν διαθέσιμα ιδιωτικά κεφάλαια και για τις δύο τεχνολογίες.
Ποιος εμπόδισε την Ελλάδα να αναπτύσσει ταυτόχρονα μπαταρίες και αντλησιοταμίευση;
Ποιος αποφάσισε ότι η μία τεχνολογία πρέπει να περιμένει την άλλη;
Και κυρίως, ποιος θα αποζημιώσει τους καταναλωτές και τους παραγωγούς για το κόστος αυτής της αναμονής;
ΕΝΑ ΝΕΟ ΣΠΟΡ
ΑΥΤΟ ΤΟΥ ΚΑΘΑΡΟΥ ΕΞΑΓΩΓΕΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Δεν μπορώ να μην αναφερθώ και στο καινούργιο σπορ που έχει ανακαλυφθεί.
Το σπορ του καθαρού εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας.
Αλήθεια, αυτό ενδιαφέρει τις μερικές χιλιάδες φωτοβολταϊκών παραγωγών που καταστρέφονται;
Ενδιαφέρει τα 10.000.000 Ελλήνων καταναλωτών και τα δύο εκατομμύρια επιχειρήσεων που πληρώνουν πανάκριβα το ρεύμα;
Εντάξει, ενδιαφέρει τον ΑΔΜΗΕ και τον βουλγαρικό Διαχειριστή Μεταφοράς, που μοιράζονται τα έσοδα συμφόρησης (congestion income).
Δεν αρκεί, όμως, να πανηγυρίζουμε επειδή η Ελλάδα έγινε καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
Είμαστε καθαροί εξαγωγείς ενέργειας όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη.
Εξάγουμε την πλεονάζουσα παραγωγή συγκεκριμένες ώρες, γιατί δεν διαθέτουμε επαρκή αποθήκευση για να τη μεταφέρουμε στις ώρες που τη χρειαζόμαστε.
Εξάγουμε ενέργεια με αρνητικές τιμές. Δηλαδή, δίνουμε ενέργεια και πληρώνουμε κι από πάνω για τη διάθεσή της στην αγορά.
Εξάγουμε και με μηδενικές τιμές.
Με άλλα λόγια, εμείς επιβαρυνόμαστε με το κόστος στήριξης της παραγωγής και ο Βούλγαρος καταναλωτής μπορεί να επωφελείται από τη φθηνή ελληνική ενέργεια.
Δεν είναι, λοιπόν, υπερβολή να λέμε ότι ουσιαστικά επιδοτούμε τον Βούλγαρο καταναλωτή.
Ακόμη και όταν δεν εξάγουμε με μηδενικές ή αρνητικές τιμές, εξάγουμε σε τιμές χαμηλότερες από εκείνες που διαμορφώνονται το βράδυ στην ελληνική αγορά.
Αντί να αποθηκεύουμε ένα μέρος της φθηνής μεσημεριανής παραγωγής για να το αξιοποιούμε το βράδυ, αναγκαζόμαστε να το διαθέτουμε στις γειτονικές αγορές.
Η ενεργειακή πολιτική δεν κρίνεται από τα μεγαβατώρια που εξάγουμε, αλλά από το οικονομικό όφελος που εξασφαλίζουμε για την ελληνική κοινωνία.
Η ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗ
Συγκλονιστικά ήταν τα στοιχεία που ανέφερε στην ομιλία του και ο κύριος Κοντολέων της ΕΒΙΚΕΝ.
Αναφέρθηκε στο υπερβολικό κόστος της εξισορρόπησης, που επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας.
Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι τις Κυριακές, που η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά είναι κολλημένη στο μηδέν, το κόστος της εξισορρόπησης εκείνες τις ώρες φτάνει τα 80 ευρώ τη μεγαβατώρα!
Το κόστος της αγοράς εξισορρόπησης, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, υπερβαίνει τα 1,2 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση.
Να είμαστε ξεκάθαροι.
Το μεγάλο όφελος που θα φέρει η εισαγωγή των μπαταριών είναι η δημιουργία πρόσθετου ανταγωνισμού τόσο στην προημερήσια και ενδοημερήσια αγορά όσο και στην αγορά εξισορρόπησης.
Αυτό ακριβώς που λείπει σήμερα.
Η δική μου εκτίμηση είναι ότι η συνολική επιβάρυνση των καταναλωτών από την ανεπαρκή αποθήκευση, συνυπολογίζοντας τις επιπτώσεις στις επιμέρους αγορές, μπορεί να φτάνει το 1-2 δισ. ευρώ ετησίως.
Η ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΡΑΧΟΚΟΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
Όσον αφορά την τοποθέτηση του κυρίου Υπουργού ότι η παρούσα Κυβέρνηση θεωρεί τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα ραχοκοκαλιά της ενεργειακής αγοράς της χώρας, μόνο ως ανέκδοτο μπορεί να εκληφθεί.
Η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα περιμένει εδώ και μήνες, για να μην πω χρόνια, να ληφθούν μέτρα.
Και τα μέτρα που έχουν ληφθεί είναι από ασπιρίνες μέχρι ανεπαρκή για να διατηρήσουν τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα ζωντανή.
Δεν μπορείς να δηλώνεις ότι θεωρείς τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα ραχοκοκαλιά της ενεργειακής αγοράς και ταυτόχρονα να παρακολουθείς τη σταδιακή εξαφάνισή της.
Η στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας δεν αποδεικνύεται με δηλώσεις στα συνέδρια. Αποδεικνύεται με πολιτικές που επιτρέπουν στους μικρούς παραγωγούς να επιβιώσουν.
Καθημερινά οι μικρομεσαίοι παραγωγοί πεθαίνουν οικονομικά και οι μικρομεσαίες μονάδες εξαφανίζονται.
Αυξάνεται συνεχώς η ισχύς των καθετοποιημένων ομίλων και των πολύ μεγάλων χαρτοφυλακίων.
Κάθε μέρα που καθυστερεί η λήψη ουσιαστικών μέτρων, κάποια φωτοβολταϊκά πάρκα μεταβιβάζονται.
Και όσο περισσότερο καθυστερήσουν τα μέτρα, τόσο περισσότερα πάρκα θα πουληθούν.
Γιατί η θεραπεία σε έναν βαριά ασθενή δεν αρκεί να είναι η ενδεδειγμένη.
Πρέπει να είναι και έγκαιρη.
Αν πεθάνει και μετά ...................................
ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ
Η Βουλγαρία δεν μας ενδιαφέρει απλώς γιατί μία γειτονική χώρα έβαλε περισσότερες μπαταρίες.
Μας ενδιαφέρει γιατί, αφού μπόρεσαν αυτοί, που ήταν πιο πίσω από εμάς, θα μπορούσαμε να είχαμε βάλει κι εμείς, αν όχι περισσότερες, τουλάχιστον όσες κι αυτοί.
Η Βουλγαρία αποτελεί παράδειγμα επειδή δείχνει ότι η ανάπτυξη της αποθήκευσης μπορεί να προχωρήσει πολύ ταχύτερα.
Και όταν μία γειτονική χώρα μπορεί να κινηθεί ταχύτατα, η ελληνική πολιτική ηγεσία οφείλει να εξηγήσει γιατί η Ελλάδα δεν μπόρεσε να κάνει το ίδιο.
Δεν ζητάμε εξηγήσεις για την επιτυχία της Βουλγαρίας. Ζητάμε εξηγήσεις για την καθυστέρηση της Ελλάδας.
ΑΝΤΕΞΤΕ
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Δεν πρόκειται ποτέ να κατηγορήσω κανέναν συνάδελφο γιατί αποφάσισε να πουλήσει το φωτοβολταϊκό του πάρκο.
Ο κάθε ιδιοκτήτης, η κάθε φωτοβολταϊκή οικογένεια, η κάθε ενεργειακή κοινότητα γνωρίζει πόσο μπορεί να κρατηθεί.
Ένα πράγμα μόνο να ξέρετε.
Μόλις πουληθούν τα πάρκα μας και δημιουργηθούν ολιγοπώλια, εκτιμώ ότι όλα τα προβλήματα που σήμερα παρουσιάζονται ως άλυτα θα βρουν, διά μαγείας, τη λύση τους.
Για τον λόγο αυτό πρέπει να αντέξουμε.
ΑΝΤΙ ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟΥ
Θα το θεωρούσα παράλειψη να μην αναφερθώ και στο πρόγραμμα «Μπαταρίες για Επιχειρήσεις».
Το πρόγραμμα αυτό, που ενισχύει χρηματοδοτικά επιχειρήσεις για να τοποθετήσουν μπαταρίες, δεν πήγε καθόλου καλά.
Δεν θα ασχοληθώ τώρα με το γιατί.
Θα πω απλώς ότι η πρώτη παράταση δόθηκε τον Μάρτιο του 2025.
Επειδή, όμως, το πρόγραμμα ήταν FIRST IN, FIRST OUT, παράλληλα με τις παρατάσεις θα μπορούσαν να δοθούν και οι πρώτες εγκρίσεις.
Να φανεί ότι κάτι γίνεται, να μπουν μπαταρίες που τόσο χρειαζόμαστε και ταυτόχρονα να φανεί απορροφητικότητα στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Δόθηκαν τμηματικές παρατάσεις μέχρι τον Νοέμβριο του 2025 και το πρόγραμμα έκλεισε τον Δεκέμβριο του 2025.
Περιμέναμε 9,5 μήνες να βγουν αποτελέσματα και δόθηκε προθεσμία υλοποίησης μόλις 45 ημερών !!!!
Δηλαδή, έκαναν 3 χρόνια να τρέξουν και να αξιολογήσουν το πρόγραμμα και τώρα δίνουν 45 ημέρες στις επιχειρήσεις να κατασκευάσουν το φωτοβολταϊκό και να βάλουν τις μπαταρίες.
Περιμένω στο επόμενο συνέδριο του Energypress να βγουν και να πουν ότι εμείς χρηματοδοτήσαμε μπαταρίες, αλλά οι επιχειρήσεις δεν ανταποκρίθηκαν.
Εύχομαι από καρδιάς να κάνω λάθος και να δοθεί παράταση.
…………………………………
Ο Πέτρος Τσικούρας είναι Οικονομολόγος .
Είναι Οργανωτικός Γραμματέας της ΠΟΣΠΗΕΦ .
Το άρθρο εκφράζει απολύτως προσωπικές απόψεις του Γράφοντος .
Πηγή: https://energypress.gr/